Сейм — заканадаўчая ўлада
Прымае законы і дзяржаўны бюджэт, кантралюе ўрад і ўхваляе кандыдатуру прэм’ер-міністра.
Кароткі даведнік
Вярнуцца ў блогХто чым кіруе і каго ўзначальвае
Прэзідэнт — кіраўнік дзяржавы
Прадстаўляе Літоўскую Рэспубліку, удзельнічае ў знешняй палітыцы і прызначае прэм’ер-міністра са згоды Сейма.
Урад — выканаўчая ўлада
Кіруе дзяржавай, выконвае законы і бюджэт, каардынуе працу міністэрстваў і падсправаздачны Сейму.
Прэм’ер-міністр узначальвае ўрад, міністры кіруюць міністэрствамі.
Суды — судовая ўлада
Незалежна ажыццяўляюць правасуддзе. Канстытуцыйны суд правярае адпаведнасць прававых актаў Канстытуцыі.
Муніцыпальнае самакіраванне
Вырашае мясцовыя пытанні праз муніцыпальныя саветы і мэраў.
Асноўныя лічбы і долі
Сейм
141 дэпутат выбіраецца на 4 гады.
Прэзідэнт
Тэрмін паўнамоцтваў — 5 гадоў.
Выбары Прэзідэнта
Пры яўцы не меншай за 1/2 выбаршчыкаў кандыдату патрэбна больш за 1/2 пададзеных галасоў. Пры меншай яўцы — не менш за 1/3 галасоў усіх выбаршчыкаў.
Канстытуцыйны суд
9 суддзяў прызначаюцца на адзін 9-гадовы тэрмін. Кожныя 3 гады абнаўляецца траціна складу.
Змяненні Канстытуцыі
Змяненні іншых раздзелаў патрабуюць двух галасаванняў з інтэрвалам не менш за 3 месяцы.
Колькі галасоў патрабуецца?
Калі Сейм лічыцца выбраным
Павінна быць выбрана не менш за 3/5 дэпутатаў Сейма.
Звычайныя законы і праграма ўрада
Патрабуецца большасць дэпутатаў, якія ўдзельнічаюць у пасяджэнні, а не большасць ад усіх 141 дэпутата.
Канстытуцыйныя законы
Для прыняцця патрэбна больш за 1/2 усіх дэпутатаў (не менш за 71 голас). Для змянення закона і зацвярджэння пераліку патрэбна не менш за 3/5 (85 галасоў).
Паўторнае галасаванне пасля вета
Для паўторнага прыняцця звычайнага закона, вернутага Прэзідэнтам, патрэбна больш за 1/2 усіх дэпутатаў (71); для канстытуцыйнага закона — не менш за 3/5 (85).
Недавер і адстаўка
Для выказвання недаверу ўраду або прэм’ер-міністру патрэбна большасць усіх дэпутатаў пры тайным галасаванні (не менш за 71).
Імпічмент
Для адхілення Прэзідэнта, некаторых суддзяў або дэпутата ў парадку імпічменту патрэбна не менш за 3/5 усіх дэпутатаў Сейма — 85 галасоў.
Датэрміновыя выбары ў Сейм
Пастанова Сейма аб датэрміновых выбарах патрабуе не менш за 3/5 усіх дэпутатаў (85 галасоў).
Змяненне дзяржаўных межаў
Дагавор аб змяненні дзяржаўных межаў павінны ратыфікаваць не менш за 4/5 усіх дэпутатаў Сейма (113 галасоў).
Змяненні Канстытуцыі
Змяненне могуць прапанаваць не менш за 1/4 дэпутатаў (36) або 300 000 выбаршчыкаў. Змяненні іншых раздзелаў патрабуюць 2/3 галасоў усіх дэпутатаў (94) у кожным з двух галасаванняў з інтэрвалам не менш за 3 месяцы.
Артыкул 1 Канстытуцыі
Палажэнне пра Літву як незалежную дэмакратычную рэспубліку можна змяніць толькі на рэферэндуме; за гэта павінны прагаласаваць не менш за 3/4 усіх грамадзян, якія маюць права голасу.
Інтэрпеляцыі і пазачарговыя сесіі
Інтэрпеляцыю прэм’ер-міністру або міністру могуць падаць не менш за 1/5 дэпутатаў (29). Не менш за 1/3 (47) могуць прапанаваць склікаць пазачарговую сесію.
Зварот у Канстытуцыйны суд
Па шэрагу пытанняў зварот у Канстытуцыйны суд могуць падаць не менш за 1/5 усіх дэпутатаў (29).
Ініцыятывы выбаршчыкаў
50 000 выбаршчыкаў могуць унесці законапраект, які Сейм абавязаны разгледзець. Рэферэндум прызначаецца, калі яго патрабуюць не менш за 300 000 выбаршчыкаў.
Рашэнні ўрада
Пастановы ўрада прымаюцца большасцю галасоў усіх членаў урада.
Калі бюджэт не зацверджаны своечасова
На пачатку бюджэтнага года штомесячныя выдаткі не могуць перавышаць 1/12 дзяржаўнага бюджэту папярэдняга года.
Хто каго выбірае і прызначае
Выбары і прызначэнне — не адно і тое ж. Вось асноўныя канстытуцыйныя працэдуры прызначэння:
Прэзідэнт
Непасрэдна выбіраецца грамадзянамі на пяць гадоў.
Дэпутаты Сейма
Выбіраюцца грамадзянамі на чатыры гады.
Старшыня Сейма
Выбіраецца дэпутатамі Сейма.
Прэм’ер-міністр
Прэзідэнт прызначае прэм’ер-міністра пасля ўхвалення кандыдатуры Сеймам.
Міністры
Прэзідэнт прызначае і звальняе міністраў па прапанове прэм’ер-міністра.
Суддзі Канстытуцыйнага суда
Сейм прызначае суддзяў з кандыдатур, прапанаваных Прэзідэнтам, старшынёй Сейма і старшынёй Вярхоўнага суда.
Муніцыпальны савет і мэр
Іх выбіраюць жыхары адпаведнага самакіравання.